آيه : ( قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ الْغَيْبَ ، بگو در آسمانها و زمين هيچ كس غيب نميداند ) « 1 » ، و آيه : ( وَعِنْدَه مَفاتِحُ الْغَيْبِ ، لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ ، نزد اوست كليدهاى غيب ، كه كسى جز خود او از آن اطلاع ندارد ) « 2 » ، و از دسته دوم مانند آيه : ( عالِمُ الْغَيْبِ ، فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِه أَحَداً ، إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ ، خدا عالم غيب است واحدى را بر غيب خود مسلط نميسازد ، مگر كسى از فرستادگانش كه او را پسنديده باشد ) « 3 » . و همچنين نسبت ميانه آن دو دسته آيات شفاعت ، نظير نسبتى است كه ميان دو دسته آيات راجع بمرگ ، و نيز دو دسته آيات راجعه بخلقت و رزق ، و تاثير ، و حكم ، و ملك ، و امثال آنست ، كه در اسلوب قرآن بسيار زياد ديده مىشود ، يك جا مرگ بندگان ، و خلقتشان ، و رزقشان ، و ساير نامبرده ها را به خود نسبت ميدهد ، و جايى ديگر براى غير خود اثبات مىكند ، و قيد اذن و مشيت خود را بر آن اضافه مىنمايد . و اين اسلوب كلام ، بما مىفهماند كه بجز خداى تعالى هيچ موجودى بطور استقلال مالك هيچ يك از كمالات نامبرده نيست ، و اگر موجودى مالك كمالى باشد ، خدا به او تمليك كرده ، حتى قرآن كريم در قضاهاى رانده شده بطور حتم ، نيز يك نوع مشيت را براى خدا اثبات مىكند ، مثلا مىفرمايد : ( فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا ، فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ ، خالِدِينَ فِيها ، ما دامَتِ السَّماواتُ وَالأَرْضُ ، إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ ، إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا ، فَفِي الْجَنَّةِ ، خالِدِينَ فِيها ، ما دامَتِ السَّماواتُ وَالأَرْضُ ، إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ ، عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ ، اما كسانى كه شقى شدند ، پس در آتشند ، و در آن زفير و شهيق ( صداى نفس فرو بردن و برآوردن ) دارند ، و جاودانه در آن هستند ما دام كه آسمانها و زمين برقرار است مگر آنچه پروردگارت بخواهد كه پروردگارت هر چه اراده كند فعال است و اما كسانى كه سعادتمند شدند ، در بهشت جاودانه خواهند بود ، ما دام كه آسمانها و زمين برقرار است مگر آنچه پروردگارت بخواهد - عطائى است قطع نشدنى ) « 4 » ، ملاحظه مىفرمائيد كه سعادت و شقاوت و خلود در بهشت و دوزخ را با اينكه از قضاهاى حتمى او است ، و مخصوصا در باره خلود در بهشت صريحا فرموده : عطائى است قطع نشدنى ، اما در عين حال اين قضاء را طورى نرانده كه العياذ باللَّه دست بند بدست خود زده باشد ، بلكه باز سلطنت و ملك خود را نسبت بان حفظ كرده ، و فرموده : ( پروردگارت به آنچه اراده كند فعال است ) ، يعنى هر چه بخواهد مىكند « 5 » .

--> 1 - سوره نمل آيه 65 2 - سوره انعام آيه 59 3 - سوره جن آيه 27 4 - سوره هود آيات 106 - 108 5 - سوره هود آيه 107